ویزای جست‌وجوی کار آلمان که با نام Job Seeker Visa Germany نیز شناخته می‌شود، یکی از مسیرهای مهاجرت کاری به آلمان است که به متخصصان خارجی اجازه می‌دهد بدون داشتن پیشنهاد شغلی، برای یافتن کار وارد این کشور شوند. با این حال، از ژوئن ۲۰۲۴ و با اجرایی شدن مرحله سوم قانون مهاجرت نیروی متخصص، تحول مهمی در این حوزه رخ داده است:
کارت شانس (Chancenkarte) به عنوان مسیر جدید جستجوی کار معرفی شده و جایگزین ویزای جست‌وجوی کار سنتی شده است . در این گزارش، وضعیت فعلی، شرایط و تفاوت‌های این دو مسیر را برای متقاضیان ایرانی بررسی می‌کنیم.
برای دریافت مشاوره تخصصی و ارزیابی پرونده خود، با کارشناسان رسانه مهاجرتی ویستا در تماس باشید:
مقدمه: ویزای جست‌وجوی کار آلمان چیست و چه کسانی به آن نیاز دارند؟
ویزای جست‌وجوی کار آلمان برای افرادی طراحی شده که مدرک تحصیلی یا حرفه‌ای معتبر دارند و می‌خواهند پیش از یافتن شغل، به مدت محدود در آلمان اقامت کنند و به دنبال کار بگردند. این ویزا به دارندگانش اجازه می‌دهد بدون پیشنهاد شغلی از پیش تعیین‌شده وارد آلمان شوند و در مدت اقامت خود با کارفرمایان مصاحبه کنند. برای متقاضیان ایرانی که با محدودیت‌های کنسولی و وقت‌های سفارت دست‌وپنجه نرم می‌کنند، این مسیر می‌تواند گزینه‌ای برای ورود به بازار کار آلمان باشد، مشروط به آنکه از شرایط دقیق و تغییرات جدید آن مطلع باشند.
وضعیت فعلی این ویزا پس از معرفی کارت شانس
از اول ژوئن ۲۰۲۴، ویزای جست‌وجوی کار آلمان به شکل سنتی خود دیگر صادر نمی‌شود و کارت شانس جایگزین آن شده است . کارت شانس یک مجوز اقامت بر اساس ماده ۲۰a قانون اقامت آلمان است که به دارنده اجازه می‌دهد تا یک سال در آلمان بماند و به دنبال شغل واجد شرایط یا اقدامات تأیید مدرک بگردد . با این حال، یک استثنای مهم وجود دارد:
افرادی که مدرک تحصیلی یا حرفه‌ای خود را در آلمان کسب کرده‌اند، همچنان می‌توانند بر اساس ماده ۲۰ قانون اقامت آلمان برای ویزای جست‌وجوی کار (با مدت ۱۸ ماه) اقدام کنند . این مسیر برای دانش‌آموختگان دانشگاه‌های آلمانی باز است، اما برای متقاضیانی که مدرک خود را در ایران گرفته‌اند، مسیر اصلی همان کارت شانس محسوب می‌شود.
شرایط اصلی (مدرک، تجربه، زبان و تمکن مالی)
شرایط ویزای جست‌وجوی کار آلمان در قالب جدید آن (کارت شانس) به دو مسیر اصلی تقسیم می‌شود. مسیر نخست برای «متخصصان» است؛ کسانی که مدرک تحصیلی یا حرفه‌ای آن‌ها در آلمان به‌طور کامل به رسمیت شناخته شده است. این افراد بدون نیاز به امتیازبندی و بدون الزام به ارائه مدرک زبان، می‌توانند کارت شانس دریافت کنند. مسیر دوم برای سایر متقاضیان است که باید سه شرط را همزمان احراز کنند:
مدرک تحصیلی یا حرفه‌ای حداقل دو ساله که در کشور محل صدور به رسمیت شناخته شده باشد، مدرک زبان آلمانی سطح A1 یا انگلیسی سطح B2، و کسب حداقل ۶ امتیاز در سیستم امتیازبندی.
تمکن مالی یکی از الزامات غیرقابل چشم‌پوشی است. برای سال ۲۰۲۶، متقاضی باید اثبات کند که توانایی مالی برای پوشش تمام مدت اقامت در آلمان را دارد و مبلغ استاندارد ۱,۰۹۱ یورو در ماه است. این مبلغ را می‌توان از طریق حساب مسدود (Sperrkonto) با موجودی سالانه حدود ۱۳,۰۹۲ یورو یا اعلامیه تعهد (Verpflichtungserklärung) از سوی یک شخص مقیم آلمان اثبات کرد.
جدول تفاوت ویزای جست‌وجوی کار و کارت شانس
| معیار | ویزای جست‌وجوی کار (ماده ۲۰) | کارت شانس (ماده ۲۰a) |
|---|---|---|
| وضعیت فعلی | فقط برای دانش‌آموختگان آلمان | مسیر اصلی برای متقاضیان خارج از آلمان |
| مدت اقامت | ۱۸ ماه | ۱ سال (قابل تمدید تا ۲ سال در صورت یافتن شغل) |
| حق کار پاره‌وقت | بدون محدودیت | حداکثر ۲۰ ساعت در هفته |
| پیش‌نیاز مدرک | مدرک آلمانی یا معادل تأییدشده | مدرک تأییدشده یا سیستم امتیازبندی |
| مدرک زبان | بسته به نوع مدرک | A1 آلمانی یا B2 انگلیسی (مسیر امتیازبندی) |
| امتیازبندی | ندارد | حداقل ۶ امتیاز (مسیر غیرمتخصص) |
مشاغل پرتقاضا و مسیر اعتبارسنجی مدرک
برای متقاضیان ایرانی، یکی از کلیدی‌ترین مراحل، اعتبارسنجی مدرک است. مدرک دانشگاهی باید در پایگاه داده Anabin با وضعیت H+ و «معادل» یا «قابل مقایسه مشروط» ثبت شده باشد، یا از سازمان ZAB گواهی ارزیابی مدرک (Zeugnisbewertung) دریافت کرده باشد . برای مدارک حرفه‌ای غیردانشگاهی، «اطلاعیه دیجیتال درباره صلاحیت حرفه‌ای» (Digitale Auskunft zur Berufsqualifikation) از ZAB مورد نیاز است.
آلمان در حوزه‌هایی مانند فناوری اطلاعات، مهندسی، بهداشت و درمان و برخی مشاغل فنی با کمبود نیروی کار جدی مواجه است. متقاضیانی که مدرکشان در فهرست «حرفه‌های کمبود نیرو» (Mangelberufe) قرار می‌گیرد، یک امتیاز اضافه در سیستم امتیازبندی دریافت می‌کنند و شانس بیشتری برای رسیدن به آستانه ۶ امتیاز دارند . برای متقاضیانی که به دنبال مسیر مطمئن‌تری با پیشنهاد شغلی هستند، بلو کارت آلمان همچنان گزینه اصلی برای متخصصان محسوب می‌شود.
مراحل درخواست و زمان‌بندی
فرآیند درخواست ویزای جست‌وجوی کار آلمان در قالب کارت شانس از طریق پورتال خدمات کنسولی وزارت خارجه آلمان (Auslandsportal) انجام می‌شود. متقاضی ابتدا فرم آنلاین را تکمیل و مدارک را بارگذاری می‌کند، سپس پس از بررسی اولیه، لینک دریافت وقت سفارت برای او ارسال می‌شود . زمان پردازش معمولاً بین ۴ هفته تا ۳ ماه از تاریخ تکمیل درخواست اعلام شده است.
با این حال، برای متقاضیان ایرانی، وقت سفارت آلمان برای ایرانیان یک گلوگاه جدی محسوب می‌شود و ظرفیت محدود سفارت در تهران می‌تواند این زمان را به‌طور قابل توجهی طولانی‌تر کند. توصیه می‌شود پیش از هر اقدام، وضعیت وقت سفارت را از طریق کانال‌های رسمی بررسی کنید.
تبدیل ویزا به اقامت کاری و بلوکارت
پس از یافتن شغل واجد شرایط در دوران اعتبار ویزای جست‌وجوی کار آلمان، دارنده کارت شانس باید برای دریافت مجوز اقامت مناسب از اداره مهاجرت آلمان (Ausländerbehörde) اقدام کند . اگر شغل پیدا شده شرایط بلو کارت یا مجوز کار متخصص را داشته باشد، متقاضی می‌تواند برای آن نوع اقامت درخواست دهد.
در صورتی که شغل واجد شرایط باشد اما فرد هنوز واجد شرایط هیچ نوع اقامت دیگری نباشد، ممکن است «کارت شانس پیگیری» (Folge-Chancenkarte) برای حداکثر دو سال به او داده شود که دسترسی به شغل واجد شرایط را فراهم می‌کند . برای اطلاع از شرایط دقیق دریافت پیشنهاد شغلی و تبدیل آن به مجوز کار، مطالعه راهنمای جاب آفر آلمان توصیه می‌شود.
جمع بندی: کدام یک برای شما بهتر است؟
ویزای جست‌وجوی کار آلمان در شکل سنتی خود دیگر برای متقاضیان خارج از آلمان قابل دسترسی نیست و کارت شانس مسیر اصلی محسوب می‌شود. اگر مدرک شما در آلمان به‌طور کامل تأیید شده است، کارت شانس را می‌توانید بدون نیاز به امتیازبندی و مدرک زبان دریافت کنید. اگر مدرک شما تأیید نشده اما می‌توانید از طریق سابقه کار، سن، زبان و سایر معیارها حداقل ۶ امتیاز کسب کنید، مسیر امتیازبندی برای شما باز است.
برای کسانی که به دنبال مسیر سریع‌تر و مطمئن‌تر با پیشنهاد شغلی هستند، بلو کارت آلمان همچنان بهترین گزینه است. در نهایت، وقت سفارت آلمان برای ایرانیان یک عامل تعیین‌کننده در زمان‌بندی است و باید از قبل برنامه‌ریزی شود. برای دریافت مشاوره تخصصی و ارزیابی پرونده خود، می‌توانید از خدمات رسانه مهاجرتی ویستا بهره‌مند شوید.
سوالات متداول
۱. آیا ویزای جست‌وجوی کار آلمان هنوز صادر می‌شود؟
از ژوئن ۲۰۲۴، ویزای جست‌وجوی کار سنتی با کارت شانس (Chancenkarte) جایگزین شده است. تنها استثنا برای دانش‌آموختگان دانشگاه‌های آلمانی است که می‌توانند بر اساس ماده ۲۰ قانون اقامت برای ویزای جست‌وجوی کار (۱۸ ماه) اقدام کنند.
۲. تفاوت اصلی ویزای جست‌وجوی کار و کارت شانس چیست؟
ویزای جست‌وجوی کار سنتی عمدتاً برای متخصصان با مدرک تأییدشده بود، در حالی که کارت شانس مسیر امتیازبندی را نیز برای افرادی باز کرده که مدرکشان تأیید نشده اما می‌توانند حداقل ۶ امتیاز کسب کنند. کارت شانس همچنین اجازه کار پاره‌وقت تا ۲۰ ساعت در هفته را می‌دهد.
۳. حداقل تمکن مالی برای کارت شانس چقدر است؟
برای سال ۲۰۲۶، مبلغ استاندارد ۱,۰۹۱ یورو در ماه است که برای یک سال حدود ۱۳,۰۹۲ یورو می‌شود. این مبلغ از طریق حساب مسدود یا اعلامیه تعهد قابل اثبات است.
۴. آیا با کارت شانس می‌توانم تمام‌وقت کار کنم؟
خیر، در دوران جستجوی کار فقط کار پاره‌وقت تا ۲۰ ساعت در هفته و کار آزمایشی تا دو هفته برای هر کارفرما مجاز است. پس از یافتن شغل واجد شرایط، باید برای اقامت کاری اقدام کنید.
۵. اگر مدرک دانشگاهی‌ام در Anabin تأیید نشده باشد چه کنم؟
می‌توانید از سازمان ZAB گواهی ارزیابی مدرک (Zeugnisbewertung) دریافت کنید. همچنین اگر نتوانید از مسیر «متخصص» وارد شوید، می‌توانید از طریق سیستم امتیازبندی با کسب حداقل ۶ امتیاز اقدام کنید.
۶. زمان پردازش ویزای جست‌وجوی کار چقدر است؟
زمان پردازش معمولاً بین ۴ هفته تا ۳ ماه از تاریخ تکمیل درخواست اعلام شده است. با این حال، برای متقاضیان ایرانی، زمان انتظار برای وقت سفارت می‌تواند این مدت را طولانی‌تر کند.
برای بررسی شرایط ویزای جست‌وجوی کار آلمان و دریافت مشاوره تخصصی رایگان، با رسانه مهاجرتی ویستا در تماس باشید: