قانون کار اتباع خارجی در گرجستان ۲۰۲۶؛ مجوز کار، خوداشتغالی و شرایط ایرانیان

مقدمه: چرا گرجستان مقصد پرطرفدار ایرانیان است؟

قانون کار اتباع خارجی در گرجستان ۲۰۲۶ در شرایطی اجرایی می‌شود که گرجستان سال‌ها به دلیل ورود بدون ویزا برای اتباع بسیاری از کشورها از جمله ایران، هزینه‌های پایین زندگی و فرآیند ساده ثبت شرکت، مقصد جذابی برای ایرانیان بوده است.

با این حال، این سهولت نسبی باعث ایجاد یک بازار کار غیررسمی گسترده شده بود. بر اساس آمارهای رسمی، در نیمه اول سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۲۵۰ هزار خارجی وارد گرجستان شدند، در حالی که تنها چند هزار نفر در طول هشت سال به عنوان مهاجر کارگری ثبت‌نام کرده بودند . این شکاف، دولت گرجستان را به سمت سخت‌گیری‌های جدید سوق داده است. برای ایرانیانی که به فکر کار در گرجستان برای ایرانیان هستند، درک این تغییرات پیش از هر اقدام، حیاتی است.

مجوز کار و اقامت در قانون کار گرجستان

بر اساس قانون کار اتباع خارجی در گرجستان ۲۰۲۶، از اول مارس ۲۰۲۶، هر تبعه خارجی بدون اقامت دائم که قصد انجام کار با دستمزد برای یک کارفرمای گرجی یا انجام فعالیت خوداشتغالی و تجاری با هدف کسب سود اقتصادی در گرجستان را دارد، باید پیش از شروع کار، «حق کار» (Right to Work) دریافت کند. این مجوز توسط آژانس دولتی پشتیبانی از اشتغال صادر می‌شود و فرآیند آن کاملاً الکترونیکی و از طریق پورتال labourmigration.moh.gov.ge انجام می‌شود.

هزینه خدمات بسته به سرعت پردازش متفاوت است: درخواست استاندارد که ۳۰ روز تقویمی پس از ارائه کامل مدارک صادر می‌شود، ۲۰۰ لاری هزینه دارد و درخواست فوری که در ۱۰ روز کاری صادر می‌شود، ۴۰۰ لاری. پس از دریافت حق کار، متقاضی باید ظرف ۱۰ روز تقویمی برای اقامت کاری (Work Residence Permit) یا اقامت ویژه متخصصان IT اقدام کند. افرادی که خارج از گرجستان هستند، باید ظرف ۳۰ روز تقویمی برای ویزای مهاجرتی D1 درخواست دهند. اقامت گرجستان از طریق کار، معمولاً اولیه یک ساله است و قابل تمدید تا پنج سال است.

خوداشتغالی و ثبت شرکت برای استارتاپ‌ها

قانون کار اتباع خارجی در گرجستان ۲۰۲۶ خوداشتغال‌ها را نیز به‌طور صریح شامل می‌شود. بر اساس تعریف جدید، خوداشتغالی شامل تجارت، خدمات، پیمانکاری مستقل یا هر فعالیت کارآفرینانه دیگری است که از آن سود مالی حاصل می‌شود. برای خوداشتغالی گرجستان، متقاضی باید شخصاً و مستقیماً درخواست حق کار را از طریق پورتال ارسال کند و تخصص و حوزه فعالیت خود را مشخص نماید.

یک استثنای مهم برای استارتاپ‌ها وجود دارد: شرکت‌هایی که دارای «وضعیت شرکت بین‌المللی» بر اساس ماده ۲۳ قانون مالیات گرجستان یا «وضعیت استارتاپ نوآور» بر اساس ماده ۱۵۱ قانون نوآوری هستند، از الزام انجام آزمون بازار کار (انتشار آگهی و جستجوی نیروی محلی) معاف هستند.

این می‌تواند برای بنیان‌گذاران ایرانی که قصد ثبت شرکت در گرجستان با ماهیت نوآورانه دارند، یک مزیت محسوب شود. همچنین، از ۹ ژوئیه ۲۰۲۶، الزام آزمون بازار کار به‌طور کامل حذف شده و جایگزین آن یک نظام سهمیه سالانه برای کارفرمایانی که بیش از پنج تبعه خارجی استخدام می‌کنند یا خارجی‌ها بیش از ۵ درصد از نیروی کار آن‌ها را تشکیل می‌دهند، معرفی شده است.

حقوق و مالیات کارگران خارجی

از منظر مالیاتی، گرجستان یک نظام مالیاتی territorial دارد؛ یعنی افراد مقیم و غیرمقیم تنها بر درآمدهای با منشأ گرجستان مشمول مالیات می‌شوند و درآمدهای خارجی معاف هستند . نرخ استاندارد مالیات بر درآمد شخصی ۲۰ درصد است، اما برای خوداشتغال‌هایی که «وضعیت کسب‌وکار کوچک» (Small Business Status) دریافت می‌کنند، نرخ مالیات بر گردش مالی سالانه تا سقف ۵۰۰,۰۰۰ لاری، تنها ۱ درصد است.

این رژیم مالیاتی، گرجستان را برای فریلنسرها و متخصصان IT که از خارج از گرجستان درآمد دارند، بسیار جذاب می‌کند. با این حال، لیستی از فعالیت‌های ممنوعه برای این وضعیت وجود دارد که شامل خدمات مالی، مشاوره حقوقی، خدمات پزشکی و برخی موارد دیگر می‌شود . برای مشاغل با درآمد بالا (حقوق ماهانه بیش از ۱۵,۰۰۰ لاری) و نیازمند مدرک تحصیلی مرتبط، امکان معافیت از آزمون بازار کار وجود دارد.

شرایط ورود و اقامت ایرانیان در ۲۰۲۶

برای اتباع ایرانی، ورود به گرجستان برای اقامت کوتاه‌مدت (معمولاً تا یک سال) بدون ویزا امکان‌پذیر است، اما این به معنای حق کار یا اقامت بلندمدت نیست. قانون کار اتباع خارجی در گرجستان ۲۰۲۶ این تفکیک را شفاف‌تر کرده است. ایرانیانی که قصد اقامت بلندمدت از طریق سرمایه‌گذاری دارند، باید توجه داشته باشند که از اول مارس ۲۰۲۶، حداقل ارزش ملک غیرکشاورزی برای دریافت اقامت موقت از ۱۰۰,۰۰۰ دلار به ۱۵۰,۰۰۰ دلار افزایش یافته است.

این افزایش ۵۰ درصدی، سومین افزایش از زمان آغاز این برنامه در سال ۲۰۱۹ است. برای ایرانیانی که به فکر ویزای گرجستان از طریق سرمایه‌گذاری هستند، این تغییر مهمی محسوب می‌شود. همچنین، برای متخصصان IT، یک نوع اقامت ویژه سه‌ساله وجود دارد که نیازمند حداقل دو سال تجربه در حوزه IT و درآمد سالانه حداقل ۲۵,۰۰۰ دلار است.

جدول مقایسه گرجستان با ترکیه و اسپانیا